پروپوزال سئو پیش از قرارداد به دست مشتری می‌رسد و باید سه چیز را روشن کند: وضعیت فعلی سایت، کاری که انجام میشود، بهایی که پرداخت میشود. بیشتر پروپوزال‌های فارسی هر سه را مبهم می‌گویند: «بهینه‌سازی کامل سایت» به‌جای «۱۲ صفحهٔ مشخص»، «افزایش رتبه» به‌جای معیار قابل شمارش، و «قیمت توافقی» به‌جای محدودهٔ کار.
ترتیب بخش‌ها همان ترتیبی است که مشتری با آن تصمیم می‌گیرد: تشخیص، کار، زمان، و آخر قیمت. پیش از نوشتن، یک بار آموزش سئو و نقشهٔ راه ۳۰ روزه را مرور کن.
دربارهٔ عددها: عددهای مثال جای‌نگهدارند (<عدد>) و باید از دادهٔ همان پروژه پر شوند؛ در این متن هیچ آمار بازار و هیچ قیمت نمونه‌ای نیامده.
پروپوزال سئو چیست و چه تفاوتی با قرارداد دارد
پروپوزال پیشنهاد یک‌طرفه است: تشخیص مسئله، محدودهٔ کار، زمان، قیمت، و تاریخی که پیشنهاد تا آن معتبر است. قرارداد سند تعهد دوطرفه است: تعهدات، مالکیت خروجی، محرمانگی و شرایط فسخ.
مرز عملی در یک جمله جمع میشود: هر چیزی که «قول» است، جای قرارداد است. «اگر رتبه افت کرد پول برمی‌گردانیم» بند قرارداد است، نه پروپوزال. در پروژههای کوچک میشود هر دو را در یک سند ادغام کرد، مشروط بر کامل‌بودن بندهای تعهدی و امضای زیر آن.
| موضوع | پروپوزال | قرارداد |
|---|---|---|
| ماهیت | پیشنهاد یک‌طرفه برای تصمیم‌گیری | تعهد دوطرفهٔ قابل پیگیری |
| چه چیزی را قطعی می‌کند | محدوده، زمان، قیمت، فرض‌ها | تعهدات، فسخ، مالکیت خروجی |
| امضا | لازم نیست؛ تأیید ایمیلی کافی است | الزامی |
| تاریخ اعتبار | دارد و کوتاه است | مدت و شرایط تمدید دارد |
پیش از نوشتن: پنج چیزی که باید از مشتری بپرسی
یک تماس نیم‌ساعته کافی است، به شرط آنکه این پنج پاسخ را بیرون بکشی. هر پاسخ بعداً یک بند پروپوزال را پر می‌کند.
- عدد هدف. «اگر این پروژه شش ماه دیگر موفق باشد، کدام عدد عوض شده؟» جواب کلی مثل «ترافیک خوب» با پرسش دوباره به عدد تبدیل میشود: سرنخ، تماس، سفارش.
- صفحه‌هایی که پول می‌آورند. کدام سه تا پنج صفحه فروش را می‌سازند؟ تمرکز روی همین‌ها هزینهٔ مشتری را کم می‌کند.
- بودجهٔ اجرا، نه فقط بودجهٔ خرید. چه کسی محتوا را تأیید می‌کند، چه کسی کد را دست می‌زند، هفته‌ای چند ساعت آزاد میشود؟
- دسترسی‌ها. فهرست بگیر: Google Search Console، Google Analytics، پیشخوان وردپرس، هاست یا FTP، افزونه‌های نصب‌شده. اگر دسترسی بخشی را ندادند، جانشینش چیست؟
- تاریخچهٔ تلاش‌ها. چه کاری انجام شده و نتیجه نداده: مهاجرت دامنه، بازطراحی، بک‌لینک خریداری‌شده. ریشهٔ مشکل معمولاً همان‌جاست.
اگر جوابی نگرفتی، با فرض روشن جلو برو و همان فرض را در سند بنویس: «فرض: محتوای صفحهٔ خدمات تا هفتهٔ دوم تأیید میشود.»
ساختار استاندارد: ده بخشی که هر پروپوزال باید داشته باشد
بخش‌های ۱ تا ۴ دربارهٔ مشتری است و بخش‌های ۵ تا ۱۰ دربارهٔ کار تو؛ به همین دلیل قیمت آخر میآید، نه اول.
- جلد و خلاصهٔ مدیریتی زیر نیم صفحه: مسئله، راه‌حل، مدت، قیمت.
- فهم مسئله با واژه‌های خود مشتری؛ دو سه جمله از تماس اول.
- تشخیص وضعیت فعلی سایت در یک صفحه (بخش بعدی همین راهنما).
- هدف و معیار موفقیت: دو یا سه شاخص قابل شمارش با بازهٔ زمانی.
- محدودهٔ کار: کارهای داخل محدوده، هر کدام با شمارش و مهلت.
- تحویل‌دادنی‌ها: نام فایل یا آدرسی که مشتری در پایان هر مرحله می‌گیرد.
- زمان‌بندی: جدول هفته‌به‌هفته با ستون تأییدکننده.
- مدل قیمت و شرایط پرداخت: مدل، اجزا، زمان هر پرداخت.
- تیم، ارتباط و گزارش‌دهی: چه کسی کار می‌کند، کانال ارتباط، دورهٔ گزارش.
- فرض‌ها، ریسک‌ها و اعتبار پیشنهاد: چه چیزی برنامه را عقب می‌اندازد و قیمت تا چه تاریخی معتبر است.
جدول زیر مرز «بنویس / ننویس» هر بخش را نشان می‌دهد. همین مرز است که پروپوزال را از رد شدن نجات می‌دهد.
| بخش | چه چیزی بنویس | چه چیزی ننویس |
|---|---|---|
| خلاصهٔ مدیریتی | عدد هدف، مدت، قیمت، یک جمله راه‌حل | تاریخچهٔ شرکت، معرفی تیم، شعار |
| فهم مسئله | واژه‌های خود مشتری و مشکل کسب‌وکار | اصطلاح فنی بی‌توضیح، سرزنش کارهای قبلی |
| تشخیص | عدد با بازهٔ تاریخ، سه صفحهٔ نمونه، سه مشکل با آدرس | ادعای «سایت ضعیفی دارید»، فهرست ۵۰ ایراد |
| هدف و معیار | شاخص قابل شمارش و بازهٔ زمانی | وعدهٔ جایگاه، تضمین صفحهٔ اول |
| محدودهٔ کار | فعل + شمارش + مهلت + مدرک | «بهینه‌سازی کامل»، «سئوی حرفه‌ای» |
| خارج از محدوده | فهرست صریح کارهای بیرون + بند تغییر محدوده | سکوت دربارهٔ کاری که انجام نمی‌دهی |
| تحویل‌دادنی‌ها | نام فایل یا آدرس صفحه در پایان هر مرحله | «گزارش کامل»، بدون تعریف شکل گزارش |
| زمان‌بندی | هفته، کار، تحویل‌دادنی، تأییدکننده | تاریخ قطعی پایان بدون بند تأخیر مشتری |
| قیمت | مدل، اجزای قیمت، زمان هر پرداخت | تخفیف بدون تغییر محدوده، قیمت شکسته |
| فرض‌ها و ریسک | فرض روشن، ریسک بیرونی، تاریخ اعتبار | عبارت‌های تعهدی که جای قرارداد است |
سند را زیر پانزده صفحه نگه دار و هیچ بخشی را از دو صفحه طولانی‌تر نکن.
بخش تشخیص: چطور وضعیت فعلی سایت را در یک صفحه نشان دهی
این بخش جای اعتمادسازی است، نه جای ایرادگیری. یک صفحه، چهار بلوک:
- چهار عدد فعلی، با بازهٔ تاریخ: کلیک، نمایش، نرخ کلیک و جایگاه میانگین، از Search Console → Performance در ۹۰ روز گذشته و مقایسه با ۹۰ روز قبل. جملهٔ نمونه: «کلیک ۹۰ روز گذشته:
<عدد>؛ ۹۰ روز قبل:<عدد>.» - پنج صفحهٔ پرترافیک و پنج صفحهٔ درآمدزا. این دو فهرست معمولاً یکی نیستند و همین تفاوت، اولین بینش پیشنهاد توست.
- سه مشکل، هر کدام با شاهد: یک آدرس صفحه یا یک تصویر. نمونه: عنوان تکراری در چند صفحه، نبود لینک داخلی بین صفحهٔ خدمات و مقالات، تصاویر سنگین.
- یک جمله نتیجه: اگر این سه مورد درست شود، کدام عدد حرکت می‌کند و چرا.
برای انتخاب عبارت‌های هدف، از دادهٔ خود مشتری استفاده کن: عبارت‌هایی با جایگاه ۱۱ تا ۳۰ سریع‌ترین برد ممکن‌اند. روش کار با این داده‌ها در حجم کلیدواژه آمده و فهرست اقدام‌های بی‌هزینه‌ای که در همین مرحله میشود پیشنهاد داد در افزایش سئو سایت رایگان است.
دو خطای رایج: شروع با جملهٔ ارزشی («سایت شما عقب است») به‌جای شاهد، و نمودار بدون بازهٔ تاریخ.
محدودهٔ کار: چطور «سئو» را قابل اندازه‌گیری بنویسی
هر قلم محدوده چهار جزء دارد: فعل، شمارش، مهلت، مدرک. اگر یکی نباشد، آن قلم بعداً محل اختلاف میشود.
| نوشتهٔ مبهم | نوشتهٔ قابل اندازه‌گیری |
|---|---|
| بهبود سئوی فنی سایت | اصلاح ۱۵ مورد از فهرست ضمیمه، تا هفتهٔ چهارم، با آدرس صفحه بعد از اصلاح |
| تولید محتوای سئو شده | ۴ مقالهٔ ۱۵۰۰ کلمه‌ای روی عبارت‌های ضمیمه، ماهی دو عدد، تحویل به‌صورت Draft |
| سئوی داخلی صفحات | ۲۵ لینک داخلی از مقالات به صفحهٔ خدمات، تا هفتهٔ ششم، با جدول مبدأ و مقصد |
| بهینه‌سازی سرعت | رساندن صفحهٔ خدمات به زیر <عدد> ثانیه در PageSpeed Insights روی موبایل، تا هفتهٔ پنجم |
فهرست «خارج از محدوده» را صریح بنویس، وگرنه هر درخواست تازه یک دعوای کوچک میشود: بازطراحی قالب، توسعهٔ افزونهٔ اختصاصی، محتوای تخصصی نیازمند تأیید کارشناس، مدیریت شبکه‌های اجتماعی، تبلیغات پرداختی، خرید بک‌لینک. یک بند هم اضافه کن: «هر کار خارج از این فهرست، پیشنهاد جداگانهٔ زمان و قیمت می‌گیرد.»
دربارهٔ رتبه، جملهٔ درست این است: «هدف، بهبود جایگاه برای عبارت‌های ضمیمه است؛ گوگل رتبه را تضمین نمی‌کند و ما هم نمی‌کنیم.»
جدول زمان‌بندی و تحویل‌دادنی‌ها
زمان‌بندی را با هفته بنویس، نه با ماه، و برای هر ردیف یک مدرک بگذار.
| زمان | کار | تحویل‌دادنی | تأییدکننده |
|---|---|---|---|
| هفتهٔ ۱–۲ | دسترسی‌ها، ممیزی فنی، انتخاب عبارت‌ها | فایل ممیزی + فهرست ۲۰ عبارت با حجم و جایگاه | هر دو طرف |
| هفتهٔ ۳–۴ | اصلاح فنی اولویت‌دار | جدول URLهای اصلاح‌شده با وضعیت قبل و بعد | مسئول فنی مشتری |
| هفتهٔ ۵–۸ | بازنویسی صفحه‌های هدف، محتوا، لینک داخلی | صفحه‌های منتشرشده با آدرس + جدول لینک‌های داخلی | مشتری |
| هفتهٔ ۹–۱۲ | ادامهٔ محتوا، پایش، تنظیم برنامه | گزارش با عددهای Search Console و بازهٔ تاریخ | هر دو طرف |
| ماه ۴ به بعد | چرخهٔ ماهانه: محتوا، اصلاح، گزارش | گزارش ماهانه + فهرست کارهای ماه بعد | مشتری |
دو بند کوچک که جا می‌افتد و بعداً به اختلاف می‌رسد: تاریخ شروع از لحظهٔ تأیید پیشنهاد شمرده میشود نه از امضای قرارداد؛ و اگر تأیید یک تحویل‌دادنی بیش از پنج روز کاری طول بکشد، همان مقدار به پایان پروژه اضافه میشود.
دورهٔ گزارش‌دهی را هم مشخص کن: ماهی یک بار، چهار عدد و دو جمله.
قیمت‌گذاری: سه مدل رایج و کدام برای چه پروژه‌ای
انتخاب مدل مهم‌تر از خود عدد است، چون مدل اشتباه بعداً به دعوا می‌رسد.
| مدل | برای چه پروژه‌ای | مزیت | ریسک |
|---|---|---|---|
| پروژه‌ای با محدودهٔ بسته | سایت تازه، بازطراحی، پاک‌سازی فنی، تعداد صفحهٔ مشخص | مشتری قیمت قطعی می‌بیند؛ مصرف خودت را می‌دانی | محدودهٔ نادقیق، کار را می‌کشد |
| ماهانه با بستهٔ ساعت مشخص | سایت فعال با محتوای مستمر و بهینه‌سازی پیوسته | درآمد قابل پیش‌بینی؛ رابطهٔ بلندمدت | ساعت اضافه باید از قبل تعریف شده باشد |
| ساعتی یا مشاوره‌ای | تیم داخلی مشتری، بازبینی کار پیمانکار | شروع سریع؛ بدون تعهد بلندمدت | نتیجه وابسته به اجرای مشتری است |
برای رسیدن به عدد سه جزء را جمع کن: ساعت برآوردی هر کار ضرب‌در نرخ ساعتی خودت، هزینه‌های بیرونی (نویسنده، تصویر، ابزار)، و حاشیه‌ای برای مخاطره. قیمت بازار را از حدس بیرون نکش؛ همان تخصص و همان شهر را استعلام کن، چون بازهٔ قیمت بین تخصص‌ها فاصلهٔ زیادی دارد.
ساختار پرداخت را پشت تحویل‌دادنی بچین: بخشی در شروع کار، بقیه به مراحل جدول زمان‌بندی. اگر مشتری قیمت را زیاد دید، محدوده را کوچک کن نه قیمت را؛ تخفیف بدون تغییر محدوده یعنی همان کار با پول کمتر.
اگر کار تو تولید محتوا برای آژانس‌های دیگر است، مدل قیمت با مدل ارائه به مشتری نهایی فرق دارد؛ نمونه‌اش در خدمات سئو White Label آمده است.
خطاهایی که پروپوزال را رد می‌کند
پیشنهاد معمولاً به‌خاطر قیمت رد نمی‌شود؛ به‌خاطر ابهام رد میشود. برای هر خطا، جایگزینش را بنویس.
- وعدهٔ جایگاه. «به صفحهٔ اول می‌رسانیم.» ← شاخص قابل شمارش و بازهٔ زمانی، به‌همراه جملهٔ صریح دربارهٔ نبود تضمین.
- قیمت بدون محدوده. یک عدد کلی برای «خدمات سئو». ← دو یا سه بستهٔ متفاوت با محدودهٔ روشن، تا مشتری حق انتخاب داشته باشد.
- فهرست خدمات عمومی. «سئوی داخلی، خارجی، تکنیکال» برای هر مشتری. ← شروع از تشخیص همین سایت و اتصال هر خدمت به یک مشکل دیده‌شده.
- نبود معیار موفقیت. بدون عدد، هر نتیجه‌ای قابل تفسیر است. ← دو یا سه شاخص در بخش هدف، با بازهٔ زمانی.
- حجم زیاد و ضمیمه‌های تکراری. ← پانزده صفحه حداکثر، هر بخش زیر دو صفحه.
- نبود فهرست خارج از محدوده. ← فهرست صریح کارهای بیرون، به‌همراه بند تغییر محدوده.
- نبود تاریخ اعتبار. ← یک خط در پایان: «این پیشنهاد تا
<تاریخ>معتبر است.» - ارسال بی‌متن. فایل سنگین بدون خلاصهٔ خواندنی. ← نیم صفحه خلاصه در بدنهٔ ایمیل و فایل کامل بهعنوان پیوست.
نام مشتری و نام سایتش را در متن بیاور؛ قالب آمادهٔ بدون نام اولین چیزی است که خواننده تشخیص می‌دهد.
نمونهٔ ساختار آماده (چک‌لیست قابل کپی)
پیش از ارسال، بند به بند روی پیشنهاد خودت اجرا کن.
[ ] نام مشتری، نام سایت و تاریخ روی جلد
[ ] خلاصهٔ مدیریتی زیر نیم صفحه: مسئله، راه‌حل، مدت، قیمت
[ ] عدد هدف مشتری، همان‌طور که خودش گفته
[ ] چهار عدد فعلی با بازهٔ تاریخ و مقایسه با دورهٔ قبل
[ ] پنج صفحهٔ پرترافیک و پنج صفحهٔ درآمدزا
[ ] سه مشکل، هر کدام با یک آدرس صفحه
[ ] دو یا سه شاخص موفقیت قابل شمارش با بازهٔ زمانی
[ ] محدودهٔ کار با فرمول «فعل + شمارش + مهلت + مدرک»
[ ] فهرست «خارج از محدوده» + بند تغییر محدوده
[ ] جدول زمان‌بندی هفته‌به‌هفته با ستون تأییدکننده
[ ] برای هر مرحله، یک تحویل‌دادنی با نام فایل یا آدرس
[ ] دو بند تأخیر: شروع از تأیید پیشنهاد، و تأخیر تأیید مشتری
[ ] مدل قیمت انتخاب‌شده و دلیل انتخابش
[ ] اجزای قیمت: ساعت، هزینهٔ بیرونی، حاشیهٔ مخاطره
[ ] زمان هر پرداخت، پشت یک تحویل‌دادنی
[ ] کانال ارتباط و دورهٔ گزارش‌دهی
[ ] فرض‌های روشن، از جمله فرض‌های بی‌جواب‌ماندهٔ تماس اول
[ ] ریسک‌های بیرونی: تغییر الگوریتم، تأخیر تأیید، تغییر تیم مشتری
[ ] تاریخ اعتبار پیشنهاد در پایان سند
[ ] نبود هر وعدهٔ جایگاه و هر عدد بی‌منبع در کل متنسؤالات متداول دربارهٔ پروپوزال سئو
پروپوزال سئو چند صفحه باشد؟
پانزده صفحه سقف است و پنج تا هشت صفحه برای بیشتر پروژهها کافی است. خلاصهٔ مدیریتی را زیر نیم صفحه نگه دار و جزئیات فنی را به ضمیمه ببر.
آیا نوشتن پروپوزال هزینه دارد؟
برای پروژههای کوچک، نوشتن پیشنهاد بخشی از کار فروش است و رایگان انجام میشود. اگر نوشتنش ممیزی فنی یا تحلیل رقبا لازم دارد، همان را بهعنوان «ممیزی اولیه» با هزینهٔ جدا — یا کسر از مبلغ قرارداد — پیشنهاد بده؛ آن تحلیل در اجرا هم به کار میآید.
در پروپوزال نمونه کار و رزومه بگذاریم؟
یک یا دو نمونهٔ مشابه، به شکل «مسئله، کاری که کردیم، عددی که عوض شد». فهرست بیست مشتری بدون عدد چیزی به مشتری پروژهٔ تازه نمی‌گوید. اگر اجازهٔ نام مشتری را نداری، همان الگو را بدون نام بنویس: «فروشگاه اینترنتی با ۲۰۰ محصول».
مشتری میگوید قیمت بالاست؛ تخفیف بدهیم؟
تخفیف بدون تغییر محدوده، هم سود تو را میخورد و هم این پیام را میفرستد که قیمت اول واقعی نبوده. بهجایش محدوده را کوچک کن، فاز اول را کوتاه کن، یا یکی از اقلام را به فاز بعد منتقل کن.
پیشنهاد را با ایمیل بفرستم یا فایل جدا؟
هر دو: خلاصه در بدنهٔ ایمیل تا مشتری بدون باز کردن فایل تصمیم بگیرد، و فایل کامل بهعنوان پیوست. اگر در فضای ابری می‌گذاری، دسترسی را باز کن و لینک را در همان ایمیل بگذار.
اگر فقط یک چیز از این راهنما بماند، همین است: پروپوزال جای اثبات حرفه‌ای‌بودن با واژه‌های بزرگ نیست؛ جای کوتاه‌کردن فاصلهٔ بین مسئلهٔ مشتری و تصمیم مشتری است. هر بخشی که این فاصله را کوتاه نمی‌کند، حذف‌شدنی است.
